W minioną sobotę odbyła się czwarta już  Gala Polonii, którą miałam przyjemność poprowadzić. Wystąpiły chóry, zespoły muzyczne i taneczne, a wszyscy z przyjaciółmi. Goście zaprezentowali to, co lubią robić, i na co – mimo wszystko – znajdują czas. Aż miło było popatrzeć, jak do swoich pasji potrafiły zachęcić węgierskich przyjaciół, którzy często z trudem wymawiając polskie słowa, śpiewają nasze piosenki. I to jest wielka wartość, bo po jakimś czasie ich dzieci, a może nawet wnuki zapytają mamę czy babcię co to za piosenka, którą śpiewa, i dowiedzą się, że to polski utwór, który na stałe zadomowił się w węgierskiej rodzinie. I tak pozostanie w tych domach tradycja, chociż nas już wtedy nie będzie. I to jest wielka rzecz, którą trzeba umiejętnie pielęgnować.
Gratulacje dla organizatrów za pomysł i dla wszystkich uczestników za wyborny wieczór!
         
     To nie solistka, to prowadząca!
Autorką zdjęć jest Basia Pál. Dziękuję.

Jaki jest wynik wyborów z 9 października każdy wie. Oj, chyba czeka nas ciekawa rzeczywistość. Częściowo może być powtórka z rozrywki (choć nie nałeży porównywać partii Leppera do Palikota), ale raczej będzie sporo niespodzianek. Wielu zachodzi w głowę, jak to sią mogło stać, że „sztukmistrz z Lublina” osiągnął taki wynik. I zgadzam się z większością, że jest to rezultat głosowania przeciw komuś, a nie za kimś.Podobno nadchodzą ciężkie czasy (który to już raz!) i wtedy okaże się, kto w praniu zdaje egzamin. Ale ja nie o tym. W tym roku miałam wielką przyjemność być w komisji wyborczej. Tak, właśnie przyjemność. Głównie z tego, że głosowało tak wielu młodych ludzi, o których istnieniu w Budapeszcie nie miałam w ogóle pojęcia. Są rzeczowi i nie sprawiają wrażenia ludzi zatroskanych ciężkim życiem. Taki przywilej młodości i to właśnie dało mi wiele energii i radości. Dlatego ten dzień uważam za niezwykle udany.

Tytułowego słowa nie dotrzymałam właśnie ja. Pisałam już kiedyś, że o polityce jak najmniej i raczej z dale, ale jednak mnie ponosi. Winna jest kampania wyborcza, która w jednych rozbudza emocje, a w drugich pozostawia niesmak (jeszcze inni starają się trzymać z dala i pozostają immunentni). Ale jednak to wszystko, to są emocje. Mniejsze lub większe. Nigdy nie byłam aktywnym politykiem, ale jak mniemam kampania to okres wyjątkowy w życiu tych ludzi. Dają z siebie wszystko. Pokazują i te dobre, i te złe strony. A może nasz odbiór tych komunikatów jest raz dobry, a raz zły. I właśnie ta komunikacja odgrywa ogromne znaczenie. Niektórzy porządni na co dzień ludzie pokazują zupełnie nową twarz, a ci, co do którym mieliśmy opory, zaskakują rozsądnym myśleniam. Tak jest i teraz, już na samym finiszu walki.I bądź tu człowieku mądry i dokonaj jedynego słusznego z własnym sumieniem wyboru! Jednak demokracja daje nam ten przywilej i każdy powinien z niego skorzystać i oddać głos, żeby władza wiedziała, co o niej sądzimy. Ale komu powierzyć nasze zaufanie? I tutaj przypomina się mądre zdanie jednego z autorytetów, że politycy w czasie kampanii sprawiają wrażenie ludzi nie do końca obecnych we własnym życiu. W oderwaniu od realiów serwują nam obietnice i groźby. Niestety, tych drugich jest coraz więcej. Ale wyboru dokonać trzeba, nie ma innej opcji. Po wyborach postaram sią słowa dotrzymywać. I mam nadzieję, że inni też.

Krótki wyjazd do Krakowa. Turystycznie! Od kilku lat od czasu do czasu przejeżdżam li tylko przez Kraków, albo kogoś lub coś odbieram ewentualnie zawożę. A tym razem było to miłe spotkanie z Mamą i przyjaciółmi oraz zwiedzanie, jak należy. I okazuje się, że zawsze odkrywa się się coś nowego. Ze względu na piękną pogodę była to także okolica Krakowa, czyli Lanckorona i Pieskowa Skała.

W Lanckoronie byłam pierwszy raz i myślę, że mogłabym się zakochać w jej uroku. Wszystkie okoliczności temu sprzyjały: pogoda, miłe towarzystwo, koloryt, jedzonko, nastrój, itp. Natomiast Pieskowa Skała to był wybór świadomy. Chciałam obejrzeć muzeum i nie zawiodłam się. Ekspozycja, choć ma typowy charakter muzealno-historyczny, jest przygotowana z pomysłem, gustownie i nie nachalnie. Ale i tak najlepiej zapamiętam kacie, których nie widziałam już chyba od stu lat.

 A w drodze do Pieskowej Skały z Ojcowa szczerze polecam przyrożny bufet (chyba nawet nie ma nazwy), prowadzony przez dwóch chłopaków (podobno sami gotują, ale nie wiem), którzy podają cudowną kiełbaskę, kaszankę, gochówkę, kapustkę i wiele innych, prostych przysmaków. A jaką mają gadkę!

W Krakowie natrafiłyśmy akurat na festiwal folkloru (byli Węgrzy, a jakże, nawet dość licznie), Festiwal spowalniania czasu, Fabrykę Schindlera – jest wspaniale zorganizowana, i przede wszystkim cudzoziemcy mogą zrozumieć, o co w tamtych czasach chodziło, oraz na performance dzieciaków, które skrzyknęły się przez Internet i grasowały po Rynku, wyczarowując zupełnie nowe klimaty.

Jest to święto obchodzone 30 września, w dniu wspomnienia św. Hieronima, tłumacza Biblii uznawanego za patrona tłumaczy. Dzień tłumacza był propagowany przez Międzynarodową Federację Tłumaczy od momentu jej utworzenia w 1953. W roku 1991 podjęto inicjatywę w celu oficjalnego uznania Międzynarodowego Dnia Tłumacza, aby w ten sposób wyrazić solidarność branży tłumaczeniowej na całym świecie i zwrócić uwagę na zawód tłumacza w różnych krajach (niekoniecznie wywodzących się z tradycji chrześcijańskiej). Dzień tłumacza jest okazją do wyrażenia dumy z wykonywania zawodu, którego ranga staje się coraz istotniejsza w erze postępującej globalizacji.

Tłumacze wszystkich krajów świętujcie!

Powiedzenie stare, jak świat, a ciągle prawdziwe. W sierpniu – zupełnie spontanicznie – wyjechałam na kilka dni do Franfurtu, do dalszej rodziny. Niemcy nie były moim wymarzonym celem letniej podróży, ale tak się ułożyło i bardzo dobrze. Miałam możliwość zwiedzenia okolic Frankfurtu i przyjrzenia się organizacji życia w Niemczch, chociaż w bardzo małym zakresie. Kilka rzeczy zwróciło moją uwagę, głównie ze względu na pomysłowość, prostotę i w zasadzie łatwość wykonania. Na przykład urządzenie w markecie spożywczym, do którego można włożyć butelkę plastykową, niezwracalną, a maszyna po obejrzeniu czy napewno się nie pomyliłam i nie jest to opakowanie zwrotne, zchrupała butelkę i wypluła kilka centów za moją fatygę. Na jednym z parking’w w maleńkiej miejscowości był rząd wyłącznie dla kobiet. I faktycznie, na szerszym miejscu parkingowym młoda matka łatwiej poradziła sobie z wózkiem i dzieckiem, niż ma to miejsce na wyjątkowo wąskich parkingach.
 
Albo selektywne odwożenie śmieci. U nas też stoją niewielkie kontenerki, które od tygodni zą przeładowane i śmieci walają się po całej okolicy, a w Liebenbach, w sobotę każdy mieszkaniec może podjechać na wyznaczony plac i do odpowiednich kontenerów wyrzucić różne odpadki. I wszyscy z tego korzystają!

Turystycznie najbardziej urzekło mnie zakole Renu (rodzina pokazała nam je w zamian za Zakole Dunaju w ubiegłym roku) i z pewnością kiedyś jeszcze będę chciała pojechać dalej wzdłuż tej przepięknej rzeki z tak uroczymi zakątkami i miejscami, które ponownie odzyskują swoje piękno i wielkość.
         

No i Muzeum Kinematografii we Frankfurcie. Proste, o charakterze edukacyjnym ale z pomysłem.

Już kiedyś nadminiłam o programie przebierania europejek przez Trinity i Susannah. Tym razem dobrały się do Polek i jeżdżąc po różnych miastach próbują wyciągnąć z nich to, co najlepsze. Często w poszukiwaniu ofiary trafiają na młode matki z jednym lub dwójką dzieci, które już w drugim zdaniu rozmowy narzekają, że od czasu pozostania w domu przestały o siebie dbać i zatraciły swoją kobiecość. A obok stoi mąż (z pewnością ciężko pracuje na utrzymanie rodziny od świtu do wieczora), który przytakuje, że żona jest nieszczęśliwa, bo nie ma własnego życia. Panowie, a może by tak od czasu do czasu pomóc tej dzielnej kobiecie w domu! Niech ta Matka Polka ma czasami chwilę dla siebie i wyjdzie z roli przypisanje jej przez tradycję. Do tego nie są potrzebne showmenki z zagranicy. A może właśnie, kiedy pod konic programu widzą swoje ukochane żony całkiem przemienione, będą chcieli widzieć je takie częściej i wpadną na ten prosty pomysł, żeby dać jej trochę luzu?

Dolina Sztuki to bardzo ciekawa inicjatywa mobilizująca kilka małych miejscowości w pobliżu Balatonu (www.muveszetekvolgye.hu). W tym roku zaledwie kilka godzin (nie tak, jak w ub. roku, och), ale jakże intensywnie. Lało, rozkładaliśmy hamakownię, lało, spcer po Kapolcs, lało, koncert, lało, wyjazd do Villa Fiore, itd. Znaczy nie było nudno. Kapolcs to połączenie coś dla ciała z czymś dla ducha, tylko, że w tym roku jakoś wszystkiego mniej. Widać mniej środków na organizację i mniejsze możliwości finansowe ludzi, którzy odwiedzają Kapolcs. Humory jak zwykle dopisywały, ale takie jakby z pogranicza czarnej komedii. Głównie winna jest pogoda, a tutaj, w dolinie jest specjalny mikroklimat i częste są niespodzianki pogodowe. Tym razem dodatkowym akcentem było spotkanie-obiad w Villa Fiore, pensjonacie, którego twórcy i właściciele, po trzech latach od stworzenia tego cudownego miejsca, postanowili powrócić na stałe do Budapesztu i znaleźli nowych właścicieli. To było takie miłe pożegnanie z tym specyficznym, śródziemnomorskim miejscem w pobliżu Balatonu. Życzymy im jak najlepiej, a że Zsuzsa i Győző tworzą bardzo kreatywną parę, to nie ma wątpliwości, że za jakiś czas zaskoczą nas swoim nowym pomysłem na życie. Poniżej kilka chwil z tego dnia.

Kilka dni wakacji za granicą. Jak to za granicą? Przecież wyjazd do Polski to powrót do domu, do dawno niewidzianych przyjaciół. Tak zaplanowałam sobie ten fragment urlopu. I udało się. Przede wszystkim był czas dla Mamy i wyjazdy z nią i Jurkiem. Są razem tacy fajni. Byliśmy więc w miejscach, do których Mama chciała pojechać: w Uniejowie i w Księżych Młynach. Uniejów jest ślicznym małym miasteczkiem z aspiracjami do dużego kurortu, opartego na wodach termalnych. Jak narazie to tylko namiastka, ale dzielnie budowane są dalsze obiekty i już niedługo będzie to oblegane miejsce. Tym bardziej, że w Uniejowie jest jeszcze zamek i rzeka i śliczny rynek. Widać dobrą rękę gospodarza i finanse unijne.

    
Odwiedzilśmy też Emilkę i Krysię w Księżych Młynach nad Wartą. Jest to dość osobliwe miejsce z dala od cywilizacji, a ich domek ma ponad 200 lat i od razu widać, że dawniej ludzie byli mniejsi. Ale las i łąki są wspaniałe.

Odwiedziliśmy też fajne miejsca w Łodzi, np skansen, który przywołał wiele dawnych wspomnień.

    
Pod Łęczycą natomiast odwiedziłam Elżbietę, dawno niewidzianą i gadałyśmy przez dwadzieścia godzin bez przerwy. Została właścicielką gospodarstwa w środku małej wsi, pośród kapusy, żyta i aronii. Przystosowała sobie posiadłość do własnych potrzeb i dlatego w obrębie murów dawnej obory stworzyła fantastyczny ogród. Podziwiam ją i jej determinację, tym bardziej, że musiała to miejsce polubić w dość osobliwych okolicznościach.

Byłam też w Warszawie, na pogaduchach i spotkaniach ze znajomymi. Było bosko.

Nawet samotne powroty z Polski nie są tak uciążliwe, jak dawniej, kiedy jest co wspominać.

O polityce staram się pisać mało, bo jest to temat – i w Polsce, i na Węgrzech – ogromny. Rok temu myślałam, co prawda, żeby opisywać zmiany tutejszego nowego rządu, ale ich katalog jest tak długi i tak są czasami dziwne, że straciłam do nich dystans. Często sama nie wiem, czy są to mądre reformy, które należy wprowadzić, żeby nie doprowadzicć do sytuacji, jak w Grecji, czy też – jak na przykład odebranie nam wszystkim oszczędności zgormadzonych na OFE, w zasadzie bez naszej zgody, to akt totalnej agnorancji i buty. Jednak, kiedy w minionym tygodniu usłyszałam komentarz premiera Orbana, że demonstowali ludzie, którym nie chce się pracować (były to protesty służb mundurowych, przeciwko zapowiedzinym zmianom emerytalnych – i nietylko-, które na doodatek będą też działały wstecz). I tu zapaliło mi się ostrzegawcze światełko. Gdzie ja to już słyszałam? „Nie chce im się pracować!” – Tak właśnie reżim kadarowski tłumaczył złą sytuację w Polsce podczas strajków na początków lat 80. Propaganda z lubością pisała, jakimi leniuchami są Polacy i warchołami. W tym czasie pomieszkiwałam już w Budapeszcie i niestety, często sama słyszałam podobne opinie. Raz nawet w kolejce do lekarza dziecięcego dowiedziałam się od jednej elegancko ubranej pani, gdzie jest moje miejsce, i co powinni zrobić z takimi darmozjadami, jak Polacy. Używanie argumentu, że komuś nie chce się pracować, może być ryzykowne. Reżimu komunistycznego już nie ma.